Programın adı:KEMENÇE

Programın süresi:535 saat

GİRİŞ

Müzik eğitimi almamış araştırmacıları,yazarların yayınlamış oldukları kitaplarda,dergi sayfalarındaki yazılarında kemençeden bahsaderken” kemençenin notasız olarak çalındığını”yazmaktadırlar. Oysa müzikçiler yeryüzündeki bütün seslerin nota olarakta bir karşılığı olduğunu bilirler.O halde kemençe nota ile çalınan bir halk çalgısıdır.

Kemençe Karadeniz bölgesinde halkın en çok sevdiği,düğününde,derneğinde,asker uğurlamasında,imecesinde ve türküsünde halkın sesi yaşayışı olmuştur.Halk müziğine yüzlerce eser kazandırmış olan Karadeniz insanının kullanmış olduğu kemençe,halk müziğinde bir renk sazı olarak kullanılmaktadır.

            Türk halk müziğini diğer Türk müziği türlerinden ayıran en büyük özellik,yöresel okuyuş,ağız özellikleri,kullanılan çalgıların zenginliğidir.

            İnsanların yeme,içme vb doğal ihtiyaçlarının yanında müzik de duygusal ve entelektüel bir ihtiyaç olarak yer almaktadır.Bu nedenle müzik,insanın bulunduğu her yerde var olmuştur.Müzik dili evrensel olmakla birlikte toplumların kendine özgü kültürel değerleri olduğu için farlılıklar gösterir.Toplumların yaşam şekilleri ve tarihi gelişimlerinin farklı olması sonucunda müzikte bir faklılık ortaya çıkar.Bu çeşitlilik müzik eğitiminin,müzik için ayrı,kullanım özellikleri,bakımı hakkında bilgi,beceri sahibi olmayı gerektirmektedir.Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı Halk Eğitim Merkezlerinde,bu alanda gereksinim duyulan bilgi beceriye sahip bireyler yatiştirilmesi amacıyla”kemençe kurs programı teorik ve uygulamalı olarak hazırlanmıştır.Programın tümü 535 ders saatidir.”

            Kursiyerler yaygın eğitim kurumları yönetmeliğinin 101 maddesi kapsamına giren kursa kabul özelliklerini;

a ) “T.C vatandaşı olmak koşulu aranır.(yabancı uyruklu olanlar için valilik izni gerekir)

b)Yaygın Eğitim etkinliklerinden yayarlanmak için yaş sınırı yoktur.Ancak ilk öğrenim çağında bulunanlar devam ettikleri öğrenim kurumlarının öğrenime klapalı olduğu sürelerde etkinliklere katılabilirler.Belirli yaş ve eğitim düzeyi programın özelliğine göre gerektiğinde aranır.”

            taşır  nitelikte olması gerekmektedir.

Programın uygulanmasında kursiyerlerin eğitim düzeyleri,ilgi ve gereksinimleri,çevre koşulları gibi etmenler dikkate alınarak gerektiğinde vatandaşlık bilgisi,çevre sağlığı,ilk yardım,sanat ahlakı,sanat kültürü gibi,destek yürütülecek olanaklar  ölçüsünde çevredeki konuyla ilgili tüm kurum,kuruluş ve işletmelerde uygulamalı eğitim yaptırılacaktır.

PROGRAMIN UYGULANMASIYLA İLGİLİ AÇIKLAMALAR

1-Öğretmen,yaygın eğitim kurumları yönetmeliğinin kursiyerlere tanıdığı hak ve sorumlulukları öğretir.

2-Öğretim ortamı,çevre olanakları ve kursiyerlerin düzeyleri dikkate alınarak gerektiğinde konuların ileniş sıra ve süreleri değiştirilebilir.

3-Dersin işleniş süresince konuların özelliğine uygun öğretim yöntem ve teknikleri kullanılır.

4-Konuların uygulanmasında kursiyerlerin yaşı,seviyesi ve ilgili alanı toplu çalışma düzenini bozmayacak şekilde dikkate alınarak geliştirilmesine yardımcı olunur.

5-Kursta verilen bilgilerin kalıcı olabilmesi için;olanaklar ölçüsünde güncel gelişimlerin takip edilip,bunların sınıfta konuşularak tartışması sağlanır.

6-Konuları işlenişinde,ilgi çekmek ve kalıcılığı sağlamak görsel,işitsel eğitim araçlarından yaralanılır.

7-Kursiyerler,öğrenilen bilgilerin kurs içinde ve dışında kullanılması için yönlendirilir.

8-Program içeriğini panel amaçlar,özel amaçlar ve konular oluşturmaktadır.

Konuların işlenmesinde  kursiyerlerin eğitim düzeyler ve gereksinimleri göz önünde tutularak,mesleki gelişimlerinin yanı sıra meslek ve meslek ahlakı kazandırılır.

9-Programın sonunda öğretmene  yol göstermek  amacıyla,işlenen amacına yönelik örnek işleniş ve ölçme soruları verilmiştir.Öğretmen,bunu değiştirerek geliştirebilir.

10-Kemençenin yöresel saz olarak bilinçli bir şekilde nota ile çalınması.

11-Sadece Karadeniz bölgesinde değil Türkiye’ye genelinde evrenselleştirmek düşüncesi,

12-Birçok kemençenin bir parçayı beraber çalabilmesi düşüncesi ve hevesi ile hazırlanmıştır.

GENEL AMAÇLAR

Bu program kursiyerlerin;

1.Yaygın Eğitim kurumları yönetmeliğinin kendilerine tanıdığı hak ve sorumlulukları kavramalarını,

2-Mesleğiyle ilgili teknolojik gelişmeleri takip etmelerini,

3-Klasik müzik bazında müzik kültürünü kavramalarını ve müzik zevklerini geliştirmelerini,

4-Evrensel ve ulusal besteci ve eserlerini tanımalarını,

5-Mesleği ile ilgili alet ve ekipmanlarını kullanmalarını,

6-Ülke ekonomisine katkıda bulunmalarını

7-Meslek alanlarına yönelik girişimcilik ruhu kazanmalarını

8-Zamanı,enerjiyi ve malzemeyi ekonomik kullanma alışkanlığı kazanmalarını

9-Çalışmalarında iş ahlakı ve iş güvenliği kullanımına uymayı haline getirmelerini amaçlamaktadır.

Konu dağılım tablosu

KONULAR	SÜRE(SAAT)
A)KEMENÇENİN TARİHİ GELİŞİMİ VE SANATTAKİ YERİ	5
B)KEMENÇENİN TANIMI	5
C)KEMENÇENİN YAPISI	5
D)KEMENÇENİN  BÖLÜMLERİ	10
E)KEMENÇENİN  VE YAYIN TUTUŞ ŞEKLİ	30
F)KEMENÇENİN YAYININ KULLANIŞ ŞEKLİ	60
G)KEMENÇE ÇALMADA PARMAKLARIN KULLANIŞ ŞEKLİ	30
H)KEMENÇE ÇALMADA AKORT YAPILMASI	25
I)KEMENÇE ÇALMADA NOTA BİLGİSİNİN VERİLEMESİ	50
J)KEMENÇENİN GÜNÜMÜZDEKİ  KULLANIM ALANI	5
K)KEMENÇENİN EN ÖNEMLİ ÖZELLİĞİ(İKİ SESLİ ÇALINMASI)	5
L)KEMENÇE ÇEŞİTLERİ	5
M)NOTALARLA BİRLİKTE PARÇALARIN ÇALINMASI	200
N)PARÇALARIN RİTMİK OLARAK ÇALINMASI	100
TOPLAM	535

Özel Amaçlar

            Bu Programı Başarıyla Tamamlayan Kursiyer;

1-Kemençenin tarihsel gelişimini,müzik sanatındaki yerini ve önemini kavrar.

2-Kemençenin yayın tutuş şekillerini kavrar

3-Tellerde yay çalışmaları yapar.

4-Kökte,orada ve uçta yay çalışmaları yapar.

5-Bütün tellerde  parmakların basılmasını kavrar.

6-Tellerde yay çalışmaları yapar.

7-Sol majör,re majör,la majör gamı kavrar.

8-Gamların tekrarını yapar.

9-Her telde parmak egzersizleri yapar.

10-Zaman zaman ayakta zaman zaman oturarak çalınmalı.

11-Toplu çalışmalar yapılmalı.

12-Genel müzik bilgisine,nota sesleri ile solfej yapabilme becerisine sahip olunmalı.

KONULARIN AÇILIMI

A-KEMENÇENİN TARİHİ GELİŞİMİ VE SANATTAKİ YERİ

1-Kemençenin tanımı tarihsel gelişmi,müzik sanatındaki yeri ve önemi

2-Kemençenin yaygın tutuş şekli.

3-Telleri tanıma,boş tellerde yay çalışmaları

B)KEMENÇENİN TANIMI

C)KEMENÇENİN YAPISI

D)KEMENÇENİN  BÖLÜMLERİ

1.      Baş

2.      Gövde veya tekne

3.      Sap          

4.      Kulak       

5.      Kravat      

6.      Kaşlar      

7.      Kapak      

8.      Eşik(eşek)

9.      Kurbağa veya dipcik(dipcuk)

E)KEMENÇENİN  VE YAYIN TUTUŞ ŞEKLİ

F)KEMENÇENİN YAYININ KULLANIŞ ŞEKLİ

1. Tam yay kullanış şekli
2. Yarım yay kullanış şekli
3. Katlamalı yay kullanış şekli
4. Tek tel üzerinde iterek
5. İki tel üzerinde iterek
6. Tek tel üzerinde çekerek
7. İki tel üzerinde çekerek

G)KEMENÇE ÇALMADA PARMAKLARIN KULLANIŞ ŞEKLİ

H)KEMENÇE ÇALMADA AKORT YAPILMASI

1. Normal akort yapılması
2. Köçek düzeni yapılması
3. Tulum düzeni yapılması

I)KEMENÇE ÇALMADA NOTA BİLGİSİNİN VERİLEMESİ

            1-Porte

            2-Nota(birlik-ikilik-dörtlük-sekizlik-onaltılık-otuaikilik)

            3-Anahtar(sol anahtar-fa anahtar-do anahtar)

            4-Tempo

            5-Ritm

            6-Ölçü

            7-Solfej

      8-Gam

      9-Aralık          

      10-Oktav        

      11-Nokta       

      12-Bağ işareti 

      13-Sus işareti

      14-Ses değiştirme işaretleri

      15-Uzatma işareti

      16-Yollama işareti

J)KEMENÇENİN GÜNÜMÜZDEKİ  KULLANIM ALANI

      1-Karadeniz yöresinde-parçalarda-halk oyunlarında

      2-Türkiye genelinde türk halk müziği korolarında

K)KEMENÇENİN EN ÖNEMLİ ÖZELLİĞİ(İKİ SESLİ ÇALINMASI)

L)KEMENÇE ÇEŞİTLERİ

      1-Armudi kemençesi

      2-Karadeniz kemençesi

      3-Kabak kemani

M)NOTALARLA BİRLİKTE PARÇALARIN ÇALINMASI

      1-la teli üzerinde çalışma

      2-Re teli üzerine çalışma

3-Mi teli üzerinde çalışma

      4-Fa teli üzerinde çalışma

      5-So teli üzerinde çalışma

      6-Do teli üzerinde çalışma

      7-Si  teli üzerinde çalışma

N)PARÇALARIN RİTMİK OLARAK ÇALINMASI

1.      5-8

2.      2-4           

3.      7-8           

4.      4-4 vb. çalınması.

İŞLENİŞ

Dersin Adı                    :Kemençe Enstrüman Dersi

            Konu                            :Kemençenin Tanıtımı

            Süre                              :1 saat(40dk)

            Yöntem ve Teknikler    :Anlatım Yöntemi,Soru-Cevap,Gösterip-Yaptırma Tekniği

            Araç ve Gereçler           :Kemençe,Yay ve Notalar.

            Amaç                            :Kemençenin Tanıtımı,Tarihsel Gelişimi,Müzik Sanatındaki Yeri.

ÖĞRETME VE ÖĞRENME ETKİNLİKLERİ

            Öğretmen kemençenin tarihsel gelişimini,müzik sanatındaki yerini ve önemini ifade ederek derse başlar.kemençenin enstrüman olarak tanıtımı yapar. Kemençenin ve yayın tutuş şeklini kursiyerlere gösterir,tatbik ettirir,teller,in isimlerini öğretir ve uygulama

yaptırır.tellerde yay çalışmalarının nasıl yapılacağını gösterir ve kursiyerlere uygulatır.

KONUNU DEĞERLENDİRİLMESİ

1. Kemençeyi tutma ve yayı kullanma şeklini göstererek kursiyerlere uygulamasını yaptırır.
2. Tellerde yay çalışmaları yaparak,kursiyerlere uygulama yaptırır.

Öğretmen kursiyerlere bu konularda soruları olup olmadığını sorar,varsa soruları cevaplandırır.Ayrıca;tatbikatını da yapar.Kursiyerlerden,bu konu ile ilgili değerlendirme yapmalarını ister ve dersi bitirir.

                                   DEĞERLENDİRME ETKİNLİKLERİ

            Değerlendirme etkinlikleri,kursiyerlerin amaçlarla edinecekleri,bilgi,beceri ve tutumlara ne derece ulaştıklarının belirlenmesine yönelik olmalıdır.Öğretmen,amaçlara yönelik olarak kursiyerlerin yorum yapacağı kavrama,uygulama,analiz sentez düzeyinde yeni ve özgün sorularla bu bölümde önerilen ölçme  etkinliklerini zenginleştirir.

            Öğretmen,kursiyerleri değerlendirirken ölçme soruları ile birlikte kursiyerlerin;sınıf içi etkinliklerine katılımı,tutum ve davranışları gözlem yapma,araştırma inceleme,bilimsel düşünme,sahip oldukları ve sergiledikleri fikir zenginlikleri sorumluluk alma,ekip çalışmalarına yatkınlıkları edindiği bilgi ve bulguları paylaşabilme vb.özelliklerini de göz önüne alarak başarıları hakkında kara verir.

ÖLÇME SORULARI

1. Kemençe hangi ağaçlardan yapılır.
2. Tellerde yaya çalışması yapınız.
3. Tellerin isimlerini sayınız.